18 Soruda Kur Farkı Faturası
Dövizli işlemlerde fatura tarihi ile ödeme tarihi arasında kur farkı oluşabilir. Bu sayfada kur farkı faturasının ne olduğu, nasıl hesaplandığı, kim tarafından düzenleneceği ve hangi durumlarda kesilmesi gerektiği sade bir şekilde açıklanmıştır.
Kur farkı faturası nedir?
Dövizli fatura kesildiğinde, faturanın kesildiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında kur değişimi olabilir. Bu değişim sonucunda oluşan TL farkı için düzenlenen faturaya kur farkı faturası denir. Dövizli faturalar yasal defterlere TL olarak kaydedilir. Dövizli işlemin döviz karşılığı da kayıtlarda yer alır. Para cinsi bakımından oluşan TL farkların kapatılması için kur farkı faturası düzenlenir.
Kur farkı faturası nasıl hesaplanır?
| Tarih | İşlem | Tutar Döviz | Döviz | Kur | Tutar TL |
|---|---|---|---|---|---|
| 01.10.2019 | Müşteriye kesilen fatura | 100,00 | USD | 5,6437 | 564,37 |
| 22.10.2019 | Müşteri ödemesi | -100,00 | USD | 5,8124 | -581,24 |
| Bakiye | -16,87 |
Yukarıdaki örnekte A firması, B müşterisine KDV dahil 100 USD tutarında fatura kesmiş ve karşılığında 100 USD ödeme almıştır. Döviz bazında hesap kapanmış olsa da yasal defterlerde TL karşılığı nedeniyle 16,87 TL alacak bakiye oluşmuştur. TL bakiyesinin kapanması için A firmasının B müşterisine KDV dahil 16,87 TL tutarında kur farkı faturası kesmesi gerekir.
Kur farkı faturasını kim düzenler?
Kur farkı faturasını, TL hesabında lehine bakiye kalan taraf düzenler. Örnekte A firması, kestiği fatura tutarından daha fazla TL karşılığı tahsil ettiği için kur farkı faturasını B müşterisine kesmelidir. Eğer fatura kesildikten sonra kur düşmüş ve ödenen TL tutar faturanın TL tutarından düşük kalmış olsaydı, bu kez B müşterisi A firmasına kur farkı faturası düzenleyecekti.
Kur farkı faturası kesmek zorunlu mudur?
Evet. Kalan TL bakiyesinin kapatılması için kur farkı faturası kesilmesi gerekir. Tahsilat kurunu, kesilen fatura kuruna eşitleyerek TL bakiyeyi sıfırlamak doğru bir uygulama değildir.
Kur farkı faturasında KDV oranı kaçtır?
Kur farkı faturasında, asıl mal veya hizmet faturasının tabi olduğu KDV oranı uygulanır. Örneğin mal veya hizmet faturasında %20 KDV uygulanmışsa, kur farkı faturasında da %20 KDV uygulanır.
| Mal / Hizmet Faturası KDV Oranı | Kur Farkı Faturası KDV Oranı |
|---|---|
| %20 | %20 |
| %10 | %10 |
| %1 | %1 |
| Teşvikli / KDV’siz | KDV’siz |
| Tevkifatlı KDV | Tevkifatlı KDV |
Kur farkı faturasında KDV nasıl hesaplanır?
TL bakiyeyi kapatabilmek için KDV iç yüzde yöntemiyle hesaplanmalıdır. Yani kalan TL bakiyenin KDV dahil tutar olduğu kabul edilir ve KDV hariç matrah buna göre hesaplanır. Örneğin kalan TL bakiye 120 TL ve KDV oranı %20 ise, kur farkı faturasında matrah 100 TL, KDV 20 TL ve toplam tutar 120 TL olur.
Kur farkı faturası ne zaman düzenlenir?
Dövizli mal veya hizmet faturasına karşılık tahsilat alındığında ve bu ödeme ile fatura tamamen ya da kısmen kapatıldığında kur farkı oluşuyorsa, kur farkı faturası düzenlenmelidir.
Kur farkı faturası kesilmezse ne olur?
TL bakiye kur farkı faturası olmadan sıfırlanır ve kur farkı faturası kesilmezse, kesilmeyen her bir fatura için özel usulsüzlük cezası uygulanabilir.
Özel usulsüzlük cezası kime uygulanır?
Özel usulsüzlük cezası, hem kur farkı faturası düzenlemesi gerektiği halde düzenlemeyen tarafa hem de kur farkı faturasını alması gerektiği halde almayan tarafa uygulanabilir.
Dönem sonu kur değerlemesinde kur farkı faturası kesilmeli midir?
Hayır. Vergi mevzuatına göre dövizli borç ve alacaklar dönem sonlarında Merkez Bankası tarafından yayımlanan dönem sonu kurlarıyla değerlenir. Bu değerleme sonucu oluşan olumlu farklar kur farkı gelir hesaplarına, olumsuz farklar ise kur farkı gider hesaplarına alınır. Dönem sonu değerlemeden kaynaklanan kur farkı gelir veya giderleri için kur farkı faturası kesilmesine gerek yoktur. Kur farkı faturası düzenlenmesi için ödeme kaynaklı TL fark oluşmalıdır.
Kur farkı faturası ödenir mi?
Hayır. Kur farkı faturası ödeme amacıyla değil, hesabın TL bakiyesini kapatmak amacıyla düzenlenen bir düzeltme faturasıdır. Faturayı düzenleyen taraf, faturadaki KDV’yi ilgili dönemde beyan eder. Karşı taraf ise bu KDV’yi kendi beyannamesinde indirim konusu yapar.
Kur farkı faturaları Ba / Bs formlarına girer mi?
Kur farkı faturasının tutarı ilgili bildirim sınırını aşıyorsa Ba / Bs formlarında gösterilmesi gerekir. Aynı firma ile yapılan işlemler toplamı bildirim sınırını aşıyorsa, kur farkı faturası da dahil olmak üzere ilgili faturalar bildirimlere dahil edilir.
Çek ile ödemelerde kur farkı faturası ne zaman düzenlenir?
Çek ile yapılan ödemelerde kur farkı faturası, çekin fiilen tahsil edildiği ve ödemenin kasa ya da banka kayıtlarına geçtiği tarihte oluşan TL fark için düzenlenmelidir. Çekin düzenlendiği veya karşı tarafa verildiği tarih ödeme tarihi olarak yeterli değildir.
Kur farkı faturası matbu mu, e-fatura mı kesilmelidir?
Kur farkı faturasının diğer faturalardan farkı yoktur. Firma müşterilerine kağıt ortamında fatura kesiyorsa kur farkı faturasını da kağıt ortamında düzenler. Eğer firma e-fatura kullanıyorsa, kur farkı faturası e-fatura olarak düzenlenir.
Dövize endeksli işlemlerde kur farkı faturası kesilmeli midir?
Evet. İşlem ister dövizli ister dövize endeksli olsun, ödeme sonrasında yasal defterlerde TL bakiye kalıyorsa, bu bakiyenin kur farkı faturası ile kapatılması gerekir.
Kur farkı faturası dövizli olarak kesilebilir mi?
Hayır. Kur farkı faturası dövizli olarak kesilmez. Kur farkı faturası, döviz bakiyesi kapanmış ancak TL bakiyesi kapanmamış işlemlerde TL bakiyeyi sıfırlamak için düzenlenir. Bu nedenle faturanın döviz tutarı sıfır olmalı, TL tutarı ise bakiyeyi kapatacak kadar olmalıdır.
Yurt dışındaki firmalara kur farkı faturası kesilir mi?
Hayır. Kur farkı faturası yalnızca yurt içindeki firmalar için düzenlenir. Yurt dışına yapılan dövizli satışlarda veya yurt dışından yapılan dövizli alımlarda döviz bakiyesi kapanıp TL bakiyesi kalsa bile kur farkı faturası düzenlenmez. TL bakiye ödeme yapıldığında kur farkı gelir veya gider hesabı ile kapatılır.
Kur farkı faturasının içeriğine ne yazılmalıdır?
Kur farkı faturasının açıklama bölümüne “Kur farkı faturası” ibaresinin yazılması yeterlidir. Daha detaylı bilgi verilmek istenirse, kur farkının hangi fatura ödemesi için hesaplandığı açıklamaya eklenebilir. Örneğin fatura tarihi, fatura numarası veya ödeme bilgisi belirtilebilir.
Bu bilgilendirme metni genel muhasebe uygulamaları hakkında bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Güncel mevzuat ve firmanıza özel uygulamalar için mali müşavirinizden veya muhasebe danışmanınızdan destek almanız önerilir.
